Pazartesi, Aralık 6Önemli Haberler

Tedarik zinciri ‘yüksek enflasyon’ ile toparlanma çabasını sürdürüyor

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla global ticarette arz-talep istikrarının bozulması, deniz nakliyeciliğinde lojistik külfetleri beraberinde getirmiş, konteyner dar boğazıyla başlayan sıkıntılar navlun fiyatlarındaki artışlarla devam etmişti.

Mal talebindeki artışla navlun fiyatları 10’a katlanmış, konteyner bulmak zorlaşmıştı. Uzak Doğu-Avrupa sınırında Kovid-19 öncesinde 2 bin dolar düzeyinde olan navlun fiyatları, 20 bin dolara dayanmıştı.

Başta Çin’in olmak üzere kömüre olan talepte ve çabucak hemen bütün ülkelerde artan enflasyon oranları nedeniyle mal talebinde yaşanan ivme kaybının limanlarda görülen yoğunluğu hafifletmesiyle navlun bedellerindeki düşüş dikkati çekmeye başladı.

DENİZ YOLU NAKLİYATINDA TALEBİN AZALMASIYLA YAŞANAN DARBOĞAZIN HAFİFLEMESİ BEKLENİYOR

Navlun piyasasındaki nakliyecilik fiyatlarının göstergesi olarak bilinen Baltık Kuru Yük Endeksi’nin (Baltic Dry Index-BDI) ekim ayı başında 5 bin 650 puan ile 2008’den bu yana kaydedilen en yüksek düzeye ulaşmasının akabinde düşüş eğilimine geçtiği görülüyor. Global iktisadın öncü göstergelerinden olan endeks, 19 Kasım prestijiyle 2 bin 450 puanın altında seyrediyor.

Bu düşüşe karşın global iktisatta devam eden arz darboğazları değerli bir kaygı kaynağı olmayı sürdürürken, dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 90’ına aracılık eden deniz yolu nakliyatında talebin azalmasıyla, yaşanan darboğazın hafiflemesi bekleniyor.

Alibra Shipping’in datalarına nazaran, Atlantik ve Pasifik Okyanusu rotaları için 6 aylık kontratlar, en büyük kuru yük gemileri (capesize-150 bin ton ) için sırasıyla günlük 54 bin dolar ve 52 bin 500 dolara mal oluyor. Pasifik rotaları, bir yıllık kontratlar için 36 bin dolara ve 2 yıllık için de 26 bin dolara düşüyor. Altı aylık kontratlar ile 2 yıllık kontratlar ortasında çok önemli bir fiyat farkı olması dikkati çekiyor.

YÜKSEK ENFLASYON TÜKETİCİ TALEBİNE İVME KAYBETTİRİYOR

Çin’de artan demir cevheri stokları ve Pekin’in kömür piyasasına yaptığı müdahalelerin büyük kuru yük gemilerine olan talebi yavaşlattığı belirtiliyor. Yüksek seviyede seyreden enflasyon oranları da tüketici talebine ivme kaybettiriyor.

Ayrıyeten Batılı ithalatçıların ağustos ayında yeni yıla hazırlıklarıyla başlayan ağır dönemin sona ermesiyle birlikte navlun fiyatları son haftalarda düşerken, fiyatların olağana dönmesinin ise 24 ayı bulabileceği kestirim ediliyor.

Milletlerarası Para Fonu’na (IMF) nazaran, tedarik zinciri aksamalarının devam etmesi yahut enflasyon beklentilerinin kısa periyotlu fiyat hareketleriyle bozulması durumunda dünyanın kimi bölgelerinde enflasyon daha kalıcı hale gelebilecek.

Uzmanlar, tedarik zincirini ve fiyatlandırma baskılarını daha da hafifletmek için gelişmekte olan ülkelerdeki Kovid-19 aşılamanın desteklenmesi davetinde bulunuyor.

BM’DEN “YÜKSEK NAKLİYE MALİYETLERİ GLOBAL ENFLASYONU ARTIRIR” UYARISI

Öte yandan Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), global tedarik zinciri krizi nedeniyle artan nakliye maliyetlerinin dünya genelinde enflasyonu daha da artıracağı konusunda uyarıyor.

UNCTAD, global nakliye fiyatlarının 2022’de yüksek kalması durumunda global tüketici fiyatlarını yüzde 1,5 artıracağını varsayım ediyor.

UNCTAD uzmanları, ekonomileri ithalata dayalı gelişmekte olan ülkelerin, yüksek nakliye maliyetlerinden daha fazla etkileneceğini vurguluyor.

Oslo merkezli memleketler arası gemi brokeri Fearnleys’in bilgileri ise Batı Avustralya’dan Çin’e giden demir cevheri rotasının yüzde 17 ve Brezilya’dan Çin’e giden demir cevheri rotasının yüzde 8 düşmesinin akabinde piyasada boş gemi sayısının arttığını ortaya koyuyor.

“NAVLUN FİYATLARI HALA NİSPETEN YÜKSEK”

Gemi brokeri Alibra’nın Araştırma Müdürü Rebecca Galanopoulos Jones, AA muhabirine yaptığı açıklamada “Baltık Kuru Yük Endeksi’ndeki (BDI) düşüşün Çin iktisadı ve ülkenin çelik ticaretini etkileyecek mahallî inşaat kesimi ile ilgili telaşlara bağlı olduğunu düşünüyorum.” dedi.

Ayrıyeten Brezilya merkezli maden şirketi Vale’nin demir cevheri üretimini düşürmesinin de en büyük kuru yük gemilerine olan talebi düşürdüğünü belirten Jones, bu olumsuz algının daha küçük yük gemilerine de yayıldığını kaydetti.

Jones, bununla birlikte olması gereken kıymete nazaran fiyatların hala nispeten yüksek olduğunu vurgulayarak, “Alibra’nın bu hafta en büyük kuru yük gemilerinde 1 yıllık kontratlar için günlük ortalama fiyat 24 bin dolar ve son 5 yılın ortalamasından yüzde 35 daha yüksek.” diye konuştu.

ÇİP KRİZİNDE “EN KÖTÜNÜN” GERİDE KALDIĞINA İNANILIYOR

Bu ortada, araba üreticilerinden beyaz eşya üreticilerine kadar 100’den fazla dalın çip badiresi ise devam ediyor.

Danışmanlık firması AlixPartners, tek başına araba dalının çip kıtlığı nedeniyle bu yıl 210 milyar dolar gelir kaybedeceklerini öngörüyor.

Kısıtlamalar, dünya çapında daha fazla insanı konuttan çalışmaya zorlarken, bu durumun bilgisayar satışlarında ani bir artışa neden olduğu, münasebetiyle çiplere olan talebi artırdığı biliniyor.

Gelişmiş çiplerin tamamlanması 20 hafta kadar uzun sürerken, hükümetlerin çip üzere kritik teknolojilere yönelik daha güzel strateji geliştirmesiyle 2022’ye daha hazırlıklı girileceği belirtiliyor.

Michigan merkezli LMC Automotive’in araştırmacılarından Jeff Schuster, araba bölümünde çip kıtlığının tepe yaptığını belirterek, “En kötüsünün geride kaldığına inanıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir