Pazar, Ocak 16Önemli Haberler

Metaverse nedir? Metaverse cihanı ne demek?

Metaverse terimi son aylarda sıkça duyulmaya başladı. Fizikî bir gayret harcamadan büsbütün sanal dünyada, aygıtlar sayesinde oluşturulan algısal kainata denilen metaverse teknoloji devlerinin yeni gözdesi oldu. Metaverse için üretilecek eserlerin 10 ile 15 yıl içinde hayata geçirilmesi bekleniyor, lakin şimdi yolun başındaki adımlar dahi kullanıcı adaylarını heyecanlandırıyor.

Toplumsal medya devi Facebook’un CEO’su Mark Zuckerberg, bünyesinde birçok toplumsal medya uygulamalarını barındıran Facebook Inc. çatı kuruluşunun isminde değişikliğe gidilerek, markanın isminin “Meta” olarak değiştirileceğini duyurmasının akabinde Metaverse medyada kendine daha geniş yer bulmaya başladı. Metaverse, tüm sanal dünyaların, artırılmış gerçeklik ve İnternet’in toplamı da dahil olmak üzere, neredeyse geliştirilmiş fizikî gerçeklik ve fizikî olarak kalıcı sanal alanın yakınsamasıyla oluşturulan kolektif bir sanal paylaşılan alan olarak tanımlanıyor.

METAVERSE NEDİR?

“Meta-evren”in kısaltması olan metaverse, gerçek ve sanalın bir bilim kurgu vizyonunda birleştiği ve insanların farklı aygıtlar ortasında hareket etmesine ve sanal bir ortamda irtibat kurmasına müsaade verdiği dijital bir dünya. Pratik manada, artırılmış ve sanal gerçeklik eser ve hizmetlerini tabir ediyor.

Terim; insan topluluğunun avatarlar biçiminde etkileşime girebileceği, fizikî gerçekliğe paralel bir siber uzayı belirtiyor. Konsept, muharrir Neal Stephenson tarafından 1992 bilim kurgu romanı “Snow Crash”de ortaya atılmış. Paylaşılan çevrimiçi alan da fizikî, artırılmış ve sanal gerçekliğin birleştirilmesini söz eder. Teknoloji blog’u Verge ise, metaverse’in kısmen gelecek için bir düş ve kısmen de halihazırda devam etmekte olan değişiklikleri kapsüllemenin bir yolu olduğunu söylüyor.

Kimi görüntü oyunu toplulukları, Roblox (çocuklar ve gençler tarafından yaratılan sayısız oyunu içeren bir platform) yahut Fortnite üzere, meta-evrenlerin tohumlarını esasen yarattılar. Hatta nisan ayında Fortnite’ta avatar olarak karşımıza çıkan rapçi Travis Scott’ın verdiği beş sanal konseri 12 milyondan fazla oyuncu takip etti.

NE VAKİT HAYATA GEÇER?

Facebook Reality Labs’ı yöneten Andrew Bosworth, “Bu eserlerin birden fazla fakat önümüzdeki 10 ila 15 yıl içinde büsbütün hayata geçirilecek” diyor. Ve Snow Crash usulü bir çevrimiçi dünyayı çalışır duruma getirmek için üstesinden gelinmesi gereken birçok teknik pürüz olduğunu belirtiyor.

METAVERSE KOZMOSUNA DOKUNMA DUYGUSU GELİYOR

Artık Meta çatısı altına giren Facebook, metaverse’nin geleceğini araştırırken, birebir vakitte onu alternatif bir dünya haline getirmek için daha fazla araç ve ekipman geliştirmeye çalışıyor. Son olarak giyildiğinde kullanıcıların bu alternatif dünyadaki şeylere dokunmasını sağlayacak dokunsal bir eldiven üzerinde çalıştığını duyurdu.

Meta, “Sanal dünyada gerçek dünyadaki kadar hünerli olamayız” itirafında bulunsa da bu eldivenlerle bu durumu değiştirmeye çalışıyor. Bilgisayarın kullanıcının el hareketlerini anlamasına ve yansıtmasına yardımcı olurken, eldivenler ayrıyeten basınç, doku ve titreşim üzere şeyler için bir dizi karmaşık, nüanslı duyumlar üreterek kullanıcıya tecrübe sağlamayı hedefliyor.

Meta, kullanıcıların eldivenle yaşayacakları tecrübesi şu biçimde özetliyor: “Ultra gerçekçi 3D avatarla sanal bir 3D bulmaca üzerinde çalıştığınızı hayal edin. Masadan sanal bir yapboz modülü aldığınızda, parmaklarınızın hareketini otomatik olarak durdurur ve elinizde olduğunu hissedersiniz. Parçayı daha yakından incelemek için tutarken kenarlarının sertliğini ve yüzeyinin pürüzsüzlüğünü hissediyorsunuz, akabinde yerine oturttuğunuzda tatmin edici bir çıtırtı geliyor.”

Reality Labs araştırma yöneticisi Sean Keller, duyum yaratmak için birden fazla minyatür motor kullanmak yerine, mikroakışkanlar kullandığını söylüyor. Bu da materyalin sertliğini değiştirmede yardımcı oluyor.

Lakin fizikî bir objenin yokluğuna karşın kendi algısal yeteneklerimizle fizikî duyum oluşturmamız mümkün. UX araştırma bilim müdürü Sophie Kim beynimizin bu mevzuda epeyce uygun olduğunu belirtiyor: “Doğal olarak, yalnızca biraz dokunsal sinyal, birkaç görsel uyarıcı ve bir işitsel sinyal dokunuşu birleştirmek, beyni elimizde sahiden bir obje olduğuna ikna etmek için kâfi olabilir.”

Metaverse için geliştirilen eldivenleri Mark Zuckerberg de kendi Instagram profilinde paylaşarak şu satırlara yer verdi: “Meta’nın Reality Labs grubu, Metaverse’de gerçekçi bir dokunma hissi yaratmak için dokunsal eldivenler üzerinde çalışıyor. Bir gün sanal objelere dokunduğunuzda doku ve baskı hissedebileceksiniz.”

MİCROSOFT METAVERSE OFİSİ KURUYOR

Şirket metaverse dünyasını ofis hayatına getirmeye hazırlanıyor. Corona virüsü salgınıyla birlikte uzaktan çalışma modeli yaygın olarak tercih edilirken, görüntü konferans uygulamaları da sıklıkla kullanılır oldu.

HAREKETLERİNİ SERGİLEYECEK

Microsoft, görüntü konferans uygulaması Teams’te sanal ve gerçek dünyayı bir ortada kullanacağını duyurdu. Buna nazaran Teams üzerinden toplantıya katılan çalışanlar, kamera imajı yerine üç boyutlu avatarlarını ya da animasyonlarını kullanabilecek. Kişinin kendi hareketlerini avatar üzerinden sergileyebileceği bu yeniliğin, çalışanların kendilerini daha rahat hissetmesi açısından kıymetli olduğu belirtildi.

250 MİLYON KİŞİ KULLANIYOR

Teams grubunun başındaki isim olan Jared Spataro, Financial Times’a yaptığı açıklamada, “Dünya genelinde 250 milyon kişi Teams kullanıyor. Avatarların sunumu, metaverse elementlerinin gerçek olduğunu gösteriyor” dedi.

METAVERSE DÜNYASININ ALFABESİ

Metaverse dünyasının kendine has ögeleri bulunuyor. Bunların kimilerine bir müddettir aşinayız.

Bu tabirlerden kimileri birbirinin yerine de kullanılıyor. Kimi tecrübeler gerçekliğin çeşitli versiyonlarını karıştırır; örneğin, Horizon Workrooms, sanal bir toplantıya katılmak için bir Oculus Quest 2 kulaklığı gerektirir, lakin iş arkadaşları görüntü konferans yoluyla da katılabilir.

Artırılmış gerçeklik: Bu teknoloji, gerçek dünyayı baz alır ve bilgisayar tarafından oluşturulan manzaralar de ekler. Perakendeciler bunu, yeni bir kanepenin bir müşterinin oturma odasında nasıl görüneceğini göstermek için kullanır.

Meatspace: Siber uzayın yahut sanal ortamın bilakis fizikî dünya.

Mixed reality: Karma gerçeklik, gerçek objeler üzere görünen ve hareket eden sanal objelerin eklenmesiyle gerçek dünyanın bir görünümünü tanımlar. Kullanıcılar hem sanal objelerle hem de gerçek objelerle etkileşime girebilir.

Multiverse: Çoklu kainatın genel tarifinde çoklukla birbirinden bağımsız olarak çalışan birçok farklı cihana atıfta bulunulur. Teknoloji/internet/sosyal medya bağlamında bu, Facebook, Minecraft, Instagram, Twitch, Roblox, Fortnite, Discord ve insanların toplumsallaştığı, oyun oynadığı, alışveriş yaptığı öbür tüm sanal toplumsal medya ve oyun yerleri. Teoride, metaverse tüm bu çoklu cihanları tek bir yerde toplayabilir.

Virtual reality: Sanal gerçeklik, kulaklık gerektiren sürükleyici bir tecrübedir. Kullanıcıları farklı dünyalara götüren sanal gerçeklik oyunları ve gerçek dünyada geçen eğitimler bulunuyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir