Pazar, Mayıs 29Önemli Haberler

Her tabip bir dedektif üzere olmalı

Hastalıkların şikayete nazaran değil asıl nedenine bağlı olarak tedavi edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Derya Uludüz, “Örneğin baş ağrısından yakınan bir kişinin altta yatan hastalığını tespit edip sorunu kökten çözmeye çalışmalıyız” dedi…

Nöroloji Uzmanı ve Beyin Sıhhati Derneği (BEYİNDER) Kurucu Lideri Prof. Dr. Derya Uludüz “Gençliğin Sırrı Beyinde” isimli kitabında sağlıklı yaşama dair çok kıymetli bilgiler vermiş. Hastalıkların tedavisinde bütüncül sorgulayıcı tıbbın gerekliliğinden sağlıklı hayat sırlarına, çoklukla göz gerisi edilen beyin sıhhatinin değerinden yaşlılık periyodunda de zinde olmanın formüllerine kadar pek çok noktaya değinmiş. Üstelik sağlığımızla ilgili bizlere ipuçları verecek testler de hazırlamış… “Yaşam biçiminizde yapacağınız küçük değişikliklerle daha zinde bir vücuda ve beyefendisine kavuşabilirsiniz” diyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Uludüz ile günümüzde daha da ehemmiyet kazanan ‘sağlıklı hayat’ üzerine konuştuk. İşte sorularım ve Uludüz’ün verdiği yanıtlar…

Prof. Dr. Derya Uludüz

Hastalıklar şimdi ortaya çıkmadan tedbir almalıyız

■ Ömür mühleti uzadı lakin pek çok insan kronik hastalıklarla boğuşuyor… Sizce bu hastalıklar nasıl önlenebilir?

Maalesef öyle… Teknoloji bize tetkik ve tedaviler konusunda yeni ve geniş perspektifler sunmakla birlikte, gün geçtikçe kronik hastalıkların sıklığı artıyor. Tıp eğitiminin birinci üç yılında bizler bedeni bir bütün olarak değil de üstte beyin, aşağılara indikçe kalp akciğerler, sindirim sistemi üzere başka farklı organları ele alıp yalnızca o organlara yönelik uzmanlaşıyoruz ve yalnızca o organların hastalıklarıyla ilgileniyoruz. Çağdaş tıbbın en değerli kahırlarından biri de, ne yazık ki hastalıklarla ilgilenmesi, sağlıklı olma hali ve sıhhati güçlendirmeye ilginin daha geri planda olmasıdır. Şanslıyız ki son birkaç yıldır aile doktorları hami hekimlik konusunda çok uğraşıyorlar ve hami hekimliği ön plana çıkarma çalışmaları başladı.

■ Tabipler nasıl bir yol izlemeli?

Tabip olarak artık şu gerçeği kabul etmemiz gerekiyor: Hastalıklar şimdi ortaya çıkmadan tedbir almak sıhhatin temel anahtarıdır. Bedenin bir bütün olduğunu unutmamak gerekir. Nöroloji tabibi olarak hasta bize baş ağrısıyla geldiğinde onu tanıyoruz fakat ortada bir de göğüs ağrısı şikayetinden kelam etse “O husus benimle ilgili değil” diyerek göğüs hekimine yolluyoruz. Böylelikle o hastayı baş ağrısı için bir nörolog, göğüs ağrısı için bir göğüs hekimi, adet kanamaları için bir bayan doğumcu takip ediyor. Tüm tabipler de çoklukla birbirinden habersiz oluyor. Birçok ilaç veriyoruz ve hasta elinde ilaç poşetiyle dolaşıyor. İşte bu nedenle “Bir yerlerde eksik ve yanlış var, bunun düzeltilmesi lazım” diyorum. Tıp eğitiminde her branşı meyve ağacının kısımlarına benzetelim, ağaçtaki hangi meyvenin bozulduğundan çok gövdede ya da kökte hangi hastalık ya da hasar var ona odaklanmalıyız. Çağdaş tıp çoğunlukla hastalıklar ve hastalık belirtileri üzerine odaklanmıştır, sıhhati güçlendirmeye ilgi pek azdır. Çağdaş tıp göremediği meseleleri hastalık olarak sınıflandırmazsa ruhsal nedenlere
bağlar.

Hastayı tek istikametli düşünerek çözemeyiz

■ Kitabınızda bütüncül sorgulayıcı tıbbın kıymetine değinip, her tabip bir dedektif üzere olmalı diyorsunuz…

Bütüncül sorgulayıcı tıbbı aslında bir hastaya özel dedektiflik üzere düşünebilirsiniz. Her belirti, her detay, her şikayet, gerçek hastalığı bulmada değerli bir ipucu olabilir. O değerli ipucunu yakalamanın tek yolu, bütüncül-sorgulayıcı tıp formülünü kullanmaktır. William Osler’ın bir kelamı var: “Hastanızı dikkatle dinlerseniz size teşhisini kendisi söyleyecektir.” Ben bu işi Komiser Kolombo’nun cinayet çözme işine benzetiyorum. Kolombo, dizinin sonunda bize kimi detaylarla hatalıyı nasıl bulduğunu anlatana kadar bizler bu detayların cinayetle bağlantılı olduğunu düşünemezdik. Tıpkı farklı branşlara ilişkin şikayetlerin bize bağımsız göründüğü gibi… Örneğin, bana baş ağrısıyla gelen bir hastayı sorguluyorum: Hashimato nedeniyle ilaç kullanıyor. Pahaları olağan lakin hala el ve ayaklarında soğukluk, kabızlık, yemek sonrası hazımsızlık, uykusuzluk, gaz ve depresyon şikayeti var. Artık bu hastaya klasik tıpta nasıl bir uygulama yapacağız? Gaz için zencefil, depresyon için antidepresan, kabızlık için kayısı, ağrıları için ağrı kesici ve akupunktur, uykusuzluk için uyku ilacı mı vereceğiz? Tamam, bunlar tahminen bir müddet hastayı rahatlatır ancak bu bütüncül bir yaklaşım değil. Biz bu hastada şahsa mahsus neler biliyoruz? Bunları bilmeden şikayete yönelik tedavi yapmak klasik tıpta da, alternatif tıpta da bize bir yarar sağlamaz.

Bana yıllardır teşhis kılavuzlarına nazaran migren tanısı alarak pek çok ilaç kullanmış birçoğundan da yan tesirler almış ancak baş ağrıları devam eden hastalar geliyor. Dinliyorsunuz, evet teşhis tipik migren üzere düşünüyorsunuz. Lakin sistematik ve bütüncül düşündüğünüzde migren üzere davranan aslında farklı problemlerin olduğunu görüyorsunuz.  Yani tek taraflı düşünerek hastayı çözebilmeniz mümkün değil. Tahminen süreksiz düzgünlük hali görülebilir, lakin bir müddet sonra hasta size daha şiddetli şikayetlerle gelecektir.

Yanlışsız teşhisin en tesirli yolu

■ Pekala hakikat teşhis ve tedavi için neler yapılmalı?

Evvel kendi branşımızda hastalığın ne olduğunu değerlendireceğiz. Sonra bu yakınmalara neler eşlik ediyor, muayenesinde neler gördük, bunları detaylı not edeceğiz. Daha sonra hastanın bedeninde istikrarını bozabilecek bir fazlalık (toksin, alerjen, gerilim, makûs beslenme) yahut eksiklik (mikrobesin, hormon istikrarı, uyku, antrenman, toplumsal ilişki) var mı, bunları sorgulayacağız. Hasta gelip “Uyuyamıyorum, halsizim, her yerim ağrıyor” dediğinde “Sanırım depresyondasınız” deyip ilaçlar ortasından birini seçip yazmakla olmuyor. O kişinin beden istikrarını sağlayan hormonlarını, mikrobiyatasını, sindirim sistemini, uyku nizamını bilmemiz gerekir. Yani bu kişi depresyonda mı, yoksa bağırsak problemleri nedeniyle bedeninde iltihaplanma mı var, onu araştırmalıyız. Bu depresyon yapacak sebepleri kökünden çözmeliyiz. Yani birbiriyle bağsız üzere görünen meselelerin ortak noktalarını birleştirmeliyiz.

YARIN: SAĞLIKLI VE UZUN HAYATIN SIRLARI

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.