Salı, Kasım 30Önemli Haberler

2040 vizyon bildirisi: 21’inci yüzyıla Türk dünyası damgasını vuracak!

Türki cumhuriyetler ile iş birliğinin artırılması, diyaloğun kuvvetlendirilmesi yıllardan beri üzerinde durulan fakat bir türlü istenilen seviyeye ulaştırılamayan bir amaç oldu. 12 Kasım tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilen Türk Kurulu Tepesi ise bu maksadın ulaşılabilirliği açısından adeta bir dönüm noktası oldu.

Tepe bildirisinde kabul edilen 2040 Türk Dünyası vizyon bildirisi, bu noktada maksat ismine alınan kıymetli kararlardan biri olurken, Prof. Dr. Cengiz Tomar vizyon dokümanını kıymetlendirdi. Tomar, Türk dünyasının bu vizyon ile 21’inci yüzyıla damgasını vurabileceğini, 21’inci asrın bir Türk yüzyılı olabileceğini tabir etti.

2040 TÜRK DÜNYASI BİZYON EVRAKI

Türk Kurulunun Türk Devletleri Teşkilatına dönüştüğü İstanbul Doruğu’nda Türk dünyasının birlik ve beraberliği tarafında çok kıymetli adımlar atıldı.İsim değişikliğinden sonra bu kararların en kıymetlisi 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi’nin kabulü oldu. Çünkü alınan bu hayati kararların kuvveden fiile geçirilebilmesi için bir yol haritasına gereksinim duyuluyor. Bu yol haritası da Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi’dir. Şayet 2040’a kadar hayatın her alanını kapsayan bu detaylı vizyon hayata geçirilebilirse Türk dünyasının entegrasyonu sağlanmış olacaktır. 2040 Türk Dünyası Vizyon Dokümanı, her alanda Türk dünyasının gelecekteki iş birliği ve birlikteliğini sağlayacak unsurlar içeriyor.

TÜRKİ CUMHURİYETLERİN ORTAK MAKSATLARI

Vizyon dokümanının temel maksadı Türk devletlerinde müreffeh topluluklar oluşturmaktır. Bunun yanı sıra demokrasi yolunda ekonomik ve toplumsal ıslahatların desteklenmesi, hukukun üstünlüğü, kapsayıcı kurumlar, şeffaflık, verimlilik, kadınerkek eşitliği, hesap verilebilirlik ve yolsuzlukla gayret üzere güzel yönetişimin farklı alanlarına vurgu yapılması, vizyon evrakının ekonomik entegrasyondan öte bir mana içerdiğinin en değerli göstergesi.

Siyasi alanda en dikkati çeken konu teşkilat üyesi devletlerin müşterek menfaat alanına giren milletlerarası ve bölgesel dış siyaset mevzularında siyasi istişarelerde bulunmak üzere çok taraflı ve sistemli bir düzenek oluşturmalarıdır. Bu bilhassa Azerbaycan’ın Karabağ problemi üzere bahislerde üye ülkelerin istişari bir yapı kuracakları manasına geliyor.

Vizyon dokümanında ayrıyeten radikalleşme, aşırılık, İslamofobi, hudut güvenliği uyuşturucu ticareti, sistemsiz göç, insan ve silah kaçakçılığı, organize kabahatler, mali ve siber cürümlerle çaba ve göçün düzenlenmesi ile güvenliğe ait iş birliği unsurları de bulunuyor.

EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ

Öte yandan, vizyon evrakının en yüklü kısmını ekonomik entegrasyon oluşturuyor. Evraktaki “Üye Devletlerin, Bölgesel ve Global Ekonomik İstikrara Katkıda Bulunmak Üzere Doğu ve Batı-Kuzey ve Güney Ticaret Koridorlarını Birbirine Bağlayan Güçlü Bir Bölgesel Ekonomik Kümeye Dönüştürülmesi” unsuru, Türk Devletleri Teşkilatının iktisadi alanda temel amacını söz ediyor. Epey güçlü tarihi ve kültürel mirasa sahip olan üye ülkelerin bu potansiyelinin ortak turizm projeleri ve İpek Yolu turizm destinasyonu vasıtasıyla desteklenmesi, ekonomik manada teşkilatın ana motor güçlerinden biri olabilir.

İktisadi alanda büyümenin etraf dostu olmasını sağlamak, sürdürülebilir tarım ve besin güvenliğinin temini, ziraî iş birliğinin geliştirilmesi ve üye ülkeler ortasında teknolojik transferin sağlanması, teşkilat üyelerinin tarım potansiyelini dünya standartlarına çıkarılması açısından değer arz ediyor. İktisadi alanda ayrıyeten emtia, sermaye, hizmet, teknoloji ve insanların hür deveranını amaçlayan bir çalışmanın geliştirilmesi gerektiği söz ediliyor. Bu durum, gelecekte teşkilatın Avrupa Birliği gibisi gümrük ve ticaret birliğine dönüşmesini mümkün kılabilir.

Direkt yabancı yatırım çekebilmek gayesiyle şeffaf ve öngörülebilir bir yatırım ortamı sağlama ve üye devletler ortasında endüstriyel yapı, eser pazarlarının oluşturulması ekonomik entegrasyonun sağlanması açısından bedel taşıyor. Üye devletlerin şirketlerinin stratejik paydaşlık kurmaları, KOBİ’lere yeni pazar fırsatı sunma ve katma bedeli yüksek eserlerin üretimi için iş birliği imkanlarını artırmak da iktisat alanındaki öteki kıymetli kararlar.

TÜRK KORİDORU İÇİN ENTEGRASYON DAVETİ

Halihazırda Türk dünyasında en sık sorunun yaşandığı alan nakliyecilik ve gümrük kesimleri. Medyada sık sık nakliyecilik, geçiş ve gümrük prosedürleriyle ilgili üye ülkelerin mevzuat farklılıkları ve uygulamaları nedeniyle çeşitli sorunların çıktığına dair haberler yer alıyor. İşte bu noktada da 2040 Türk Dünyası Vizyon Dokümanı kıymetli açılımlar sunuyor. Bilhassa Hazar Geçişli Memleketler arası Doğu-Batı Orta Koridoru’nu, doğu-batı istikametinde en kısa, inançlı ve ekonomik bir ulaşım irtibatı haline getirmek için çeşitli kolaylıklar öngörülüyor. Üye devletler, tedarik zincirlerini “Türk Koridoru”na entegrasyon daveti yapılırken, hudut geçişleri için gümrük prosedürlerinin sadeleştirilerek uyumlu hale getirilmesi öngörülüyor.

İktisadın natürel ki bir de güç boyutu var. Kazakistan ve Azerbaycan üzere üye ülkeler bilhassa güç kaynakları açısından güçlü. Türkiye, Özbekistan ve Kırgızistan üzere üyeler ise net güç ithalatçısı ülkeler. Bu manada üye devletlere inançlı, sürdürülebilir, rekabetçi ve uygun fiyatlı güç sağlamak maksadıyla siyasetlerin uyumu, güç ticaretinin teşviki, güç alanında stratejik paydaşlık kurma üzere hususlar ehemmiyet arz ediyor. Böylelikle güç alanında da bir dayanışma kelam konusu olacak. Ayrıyeten Avrupa ve global güç muhtaçlığını karşılamak amacıyla Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum, Güney Gaz Koridoru ve bileşenleri TANAP ve TAP üzere stratejik güç altyapı projeleri geliştirme projelerine vurgu yapılıyor.

EĞİTİM VE KÜLTÜREL ALANLARDA İŞ BİRLİKLERİ

Vizyon Dokümanı’nda ayrıyeten ortak Türk kültürü, kıymetleri, mirası ve sanatının Türksoy, Türk Akademisi üzere Türk İşbirliği Teşkilatları vasıtasıyla dünya çapında tanıtılması ile üye ülkelerin kültür, eğitim ve gençlik siyasetlerinin uyumlaştırılmasına vurgu yapılıyor. Bilhassa şimdi gerçekleştirilememiş olan alfabe ve terminoloji birlikteliğine değer atfedilmesi üye ülkeler ortasında lisan birliğinin sağlanması yolunda atılmış hayati adımlar olarak değerlendirilmeli.

Bununla birlikte bilim ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik araştırma ve projeleri desteklemek ismine bir finansman düzeneğinin kurulması fikri de dikkati çekiyor. Eğitimle ilgili ehemmiyet arz eden öteki bir konu ise Türk dünyasında birlik, beraberlik ve dayanışma şuuruna sahip bir jenerasyon yetiştirmek. Bu kapsamda yüksek öğretim alanıyla ilgili de pek çok husus bulunuyor.

On yedi sayfa olan ve çok kıymetli hususları ihtiva eden 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi’nin bütün detaylarını tek bir yazıda kıymetlendirmek epeyce sıkıntı.[3] Elbet pek çok yazıya mevzu olabilecek bu değerli ve kapsamlı belgeyi hayata geçirebilmek de büyük bir gayret, sabır ve anlayış gerektiriyor. Temenni ederiz ki 2040 Türk Dünyası Vizyon Dokümanı’nda geçen ve Türk dünyasının gerçek manada birliğini sağlayacak bu unsurlar, 2040 yılına kadar hayata geçirilebilir ve 21. yüzyıl bir “Türk Asrı” olur.

RUSYA VE ÇİN TESİRİNİ SINIRLAYACAK

Daha evvel de tepede alınan kararların ve 2040 vizyon dokümanının Türki Cumhuriyetler bölgesinde tesirli olan Rusya ve Çin tesirini sonlandıracağı belirtilmişti.

KAYNAK: AA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir